Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình dựa trên dữ liệu, cuốn Kinh tế dữ liệu và Mô hình quản trị mới của Nguyễn Đức Dũng được xem như một công trình mang tính gợi mở, giúp lý giải cách dữ liệu đang tái định hình cấu trúc kinh tế, xã hội và phương thức quản trị hiện đại.

Tác phẩm dày 752 trang không dừng lại ở việc phân tích xu hướng, mà còn phác họa một bức tranh toàn diện về sự hình thành của các mô hình mới như kinh tế số, xã hội số hay chính quyền số. Trong đó, dữ liệu được đặt ở vị trí trung tâm - một loại “tài nguyên mới” có vai trò tương tự dầu mỏ trong thời đại công nghiệp, nhưng mang tính linh hoạt và khả năng tái tạo cao hơn.

Theo cách tiếp cận của tác giả, giá trị kinh tế trong kỷ nguyên hiện nay không còn chủ yếu đến từ tài nguyên vật chất, mà được tạo ra từ việc thu thập, xử lý và chuyển hóa dữ liệu thành thông tin có giá trị. Doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và cả chính phủ đều dựa vào dữ liệu để tối ưu vận hành, ra quyết định và xây dựng các mô hình kinh doanh mới.

Cuốn sách cũng chỉ ra rằng kinh tế dữ liệu không đơn thuần là câu chuyện của công nghệ, mà kéo theo sự thay đổi sâu sắc về cấu trúc kinh tế và phương thức quản trị. Những mô hình như thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo hay phân tích dữ liệu lớn đang tạo nên một hệ sinh thái mới, nơi dữ liệu trở thành “hạ tầng vô hình” kết nối các hoạt động kinh tế - xã hội.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là phân tích về mối liên hệ giữa kinh tế dữ liệu và sự phát triển của mô hình làm việc từ xa. Sau đại dịch Covid-19, làm việc tại nhà không còn là giải pháp tạm thời mà dần trở thành xu hướng bền vững, nhờ vào hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây và các nền tảng số. Theo tác giả, đây là minh chứng rõ nét cho việc dữ liệu không chỉ hỗ trợ mà còn tái cấu trúc cách thức lao động và tổ chức sản xuất.

Mở rộng phạm vi, tác giả đặt kinh tế dữ liệu trong mối quan hệ với xã hội số, nơi dữ liệu không chỉ phục vụ hoạt động kinh doanh mà còn tác động trực tiếp đến đời sống thường nhật - từ học tập, giao tiếp đến tiêu dùng. Các nền tảng mạng xã hội, giáo dục trực tuyến, y tế số hay thanh toán điện tử đang góp phần hình thành một cấu trúc xã hội mới, trong đó năng lực khai thác và quản lý dữ liệu trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Ở cấp độ quản trị, cuốn sách nhấn mạnh sự chuyển dịch sang mô hình chính quyền số - nơi dữ liệu đóng vai trò nền tảng trong việc hoạch định chính sách và điều hành. Theo đó, một hệ thống quản trị hiện đại cần dựa trên ba trụ cột: dữ liệu mở, công nghệ số và tư duy quản trị mới. Đây được xem là điều kiện để nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng phản ứng nhanh trước các biến động kinh tế - xã hội.

Đánh giá về công trình này, Theo PGS.TS Đỗ Lai Thúy - Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa - cho rằng, điểm đáng chú ý nằm ở phương pháp tiếp cận thực tiễn, hạn chế lý thuyết nặng nề, đồng thời đưa ra nhiều luận chứng cụ thể. Theo đó, hệ thống các cuốn sách về chuyển đổi số của tác giả có thể xem là “cơn mưa kịp thời”, góp phần bổ sung tri thức trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ngày càng chi phối sâu rộng đời sống xã hội.

Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4), cuốn Kinh tế dữ liệu và Mô hình quản trị mới của tác giả Nguyễn Đức Dũng được giới thiệu như một tài liệu tham khảo đáng chú ý, cung cấp thêm góc nhìn về các mô hình phát triển kinh tế - xã hội trong tiến trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam.

Nguyễn Đức Dũng (SN 1977) vốn xuất thân từ “dân tiếng Anh” của Đại học Ngoại ngữ. Trước Kinh tế dữ liệu và Mô hình quản trị mới, anh từng xuất bản cuốn Kinh tế đêm, Kinh tế không gian, Tiêu dùng Xanh...

(https://dantri.com.vn/giai-tri/khi-du-lieu-tro-thanh-nen-tang-cua-kinh-te-20260421102626445.htm)